Hop Utilization ve IBU Hesaplamasi

En son güncellendiği tarih: Oca 21

Merhaba arkadaşlar, bu yazımızda IBU'nun nasıl hesaplandığını aktarmaya çalışacağız. "IBU nedir" sorusunun cevabını başka bir blog yazımızda vermiştik. Çoğu zaman ürettiğiniz biranın özelliklerini belirtmek zorunda kalırsınız. Tadımlarda ya da yarışmalarda ürettiğiniz biranın IBU değeri de istenmektedir. Bu değeri nasıl hesaplayacağınızı öğrenmek istiyorsanız okumaya devam edin.


Peki "Hop Utilization" nedir? Hop Utilization, şerbetçiotunun içindeki tat ve aromaların şerbet içine ne ölçüde alınabildiğini inceler. Biramıza acılığını veren bileşen şerbetçiotu olduğu için, IBU ölçümü de bu kavramın içerisinde yer alır doğal olarak.


Kabaca tekrarlayacak olursak, IBU(International Bittering Units) biramızın acılık seviyesinin sayısal bir ifadesidir. Ağızda hissedilen bir değerden ziyade, teknik bir değer olarak düşünmek gerekir. IBU bu bağlamda; litre başına düşen izo-alfa asit miktarıdır. Ancak bu sayısal değer, biranın tadılan acılığını tam olarak anlatmayabilir. Biranın hissedilen acılığı alkol oranı, kalıntı şeker ve kavrulmuş maltların kullanımına göre değişkenlik gösterebilir. IBU değeri; kullandığımız şerbetçiotu miktarı, kaynama süresi ve şerbetçiotunun alfa asit oranına göre değişkenlik gösterir. Formül olarak belirtmek gerekirse;


IBU = ŞO miktarı(mg) x Utilization(%) x Alfa Asit Oranı(%)

Hacim(lt)


Alfa Asit Oranı: Şerbetçiotunu sağlayan şirket tarafından paketin üzerine yazılır.

Utilization: ŞO içindeki alfa asitlerin, şerbet içinde çözünme ve izomerleşme oranı. İzomerleşme sıcaklık, kaynama süresi ve gravity ile alakalıdır. Aşağıda, çeşitli gravity değerlerine ve kaynama sürelerine göre utilizasyon oranları verilmiştir.

Hacim: Şerbet hacmi. Kaynama sonrası 20 dereceye soğutulmuş şerbet hacmini ifade eder.


Tabloyu incelediğimizde, gravity arttıkça utilizasyonun düştüğünü görüyoruz. Aynı şekilde, kaynama süresi arttıkça şerbetçiotu daha çok aroma aktaracak süre bulduğundan utilizasyon artıyor. Pellet halinde şo kullanımı da utilizasyonu artıran etmenlerden olarak göze çarpıyor.


Buna bilgiler ışığında, sitemizde bulunan Czech Pilsner Tarifi'nde belirttiğimiz IBU değerini bir de kendimiz hesaplayalım.


Original Gravity: 1,048

Kaynatma süresi: 75dk

46gr Czech Saaz 4.2% kaynamanın başında,

19gr Czech Saaz 4.2% kaynamanın son 10 dk'sında,

19gr Czech Saaz 4.2% kaynama bitiminde olarak belirtilmiş. Kaynama sonrasında atılan şo'nu hesaba katmayacağız çünkü kaynama süresi 0.


IBU1= 46000 x 0,305 x 0,042 = 25,62

23

46000: 46gr = 46000mg

0,305: Tabloda 1,048 olmadığı için 1,050 kolonu ve pellet cinsinden 60 ve 90 dk'lık değerlerin aritmetik ortalamasını alarak 30,5% hesapladık.

0,042: 4,2/100 = 0,042


IBU2= 19000 x 0,095(2) x 0,042 = 3,29

23

19000: 19gr = 19000mg

0,095: Tabloda 1,048 olmadığı için 1,050 kolonu ve pellet cinsinden 5 ve 10dk'lık değerlerin aritmetik ortalamasını alarak 9,5% hesapladık.


IBU Total = 25,62 + 3,29 = 28,91


Tarifimizde IBU değeri 25 olarak belirtilmiş. biz ise 29'a yakın bir değer bulduk. Bunun sebebi tablomuzda ara değerlere denk gelmemiz ve rakamları yaklaşık olarak almamız olmuş olabilir. Aritmetik ortalama almamız da değeri yanıltmış olabilir. Ancak çok yakın bir değer hesapladığımız ortada.


Bu formülü kullanarak siz de hazırladığınız tam tahıl biralardaki IBU değerini hesaplayabilirsiniz. Umarım aydınlatıcı bir yazı olmuştur.


Sorularınız ve yorumlarınız için alt kısımdaki comment bölümünü kullanabilirsiniz. Mobilde çok göze batmıyor sanki ama "Son Paylaşımlar" bölümünün altında yorum yapma kısmı bulunuyor.

Tam tahıl bira yapımını anlattığımız yazımız için tıkla


26 görüntüleme